CẬP NHẬT ĐIỂM MỚI TRONG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TĂNG HUYẾT ÁP TẠI VIỆT NAM NĂM 2021

Tăng huyết áp là một gánh nặng toàn cầu và Việt Nam là một trong những nơi có tỷ lệ mắc tăng huyết áp cao. Tăng huyết áp (THA) là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến các biến chứng nặng trên tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong. Cập nhật phác đồ điều trị tăng huyết áp dựa trên khuyến cáo của các tổ chức và hiệp hội trên thế giới là điều cần thiết. Do đó, Hội tim mạch học Việt Nam/Phân hội Tăng huyết áp Việt Nam (VNHA/VSH) năm 2021 đã cập nhật một số điểm mới đáng chú ý so với hướng dẫn điều trị năm 2018. 

Một số điểm mới trong hướng dẫn điều trị của VNHA/VSH năm 2021 cập nhật dựa trên ESC 2018, NICE 2019, ISH 2020, WHO 2021:

1. Định nghĩa

Theo VNHA/VSH, tăng huyết áp được định nghĩa khi đo huyết áp (HA) phòng khám có HA tâm thu (HATT) ≥ 140 mmHg và/hoặc HA tâm trương (HATTr) ≥ 90 mmHg.

2. Mục tiêu điều trị tăng huyết áp ở người lớn

Mục tiêu điều trị theo cá thể hoá với xác định ngưỡng và đích cần điều trị thuốc và thay đổi lối sống dựa vào chứng cứ có hiệu quả an toàn và sớm đạt đích và duy trì thời gian huyết áp trong ranh giới đích (TTR)* ổn định nếu dung nạp được.

Ranh giới đích dựa theo sự dung nạp của từng cá nhân và bệnh đồng mắc thay vì khuyến cáo dưới 120/70 mmHg như trước đây.

*Ranh giới đích (TTR – time in target range) là khoảng HA gồm giới hạn trên và giới hạn dưới HATT và HATTr được chứng minh điều trị có hiệu quả và an toàn.

3. Điều trị tăng huyết áp

3.1 Thay đổi lối sống

  • Chế độ ăn lành mạnh, tăng cường ăn các loại rau, ngũ cốc nguyên hạt, các sản phẩm từ sữa ít béo.
  • Giảm lượng muối trong các bữa ăn hằng ngày (< 1500 mg/ngày tương đương 1 muỗng cà phê muối).
  • Uống rượu/bia ở mức cho phép, < 2 đơn vị/ngày ở nam và < 1 đơn vị/ ngày ở nữ (1 đơn vị tương đương 345 mL bia (5% cồn) hoặc 150 mL rượu vang (12% cồn) hoặc 45 mL rượu mạnh (40% cồn).
  • Tăng cường hoạt động thể chất như đi bộ nhanh 5-7 lần/tuần, 30-60 phút/buổi hoặc các bài tập kháng lực như nâng tạ ít nhất 2-3 lần/tuần.

 

3.2 Điều trị bằng thuốc

5 nhóm thuốc chính được khuyến cáo sử dụng trong phác đồ điều trị tăng huyết áp. Thiết yếu dùng thuốc sẵn có để phối hợp:

  • A có thể là:   
  • Ức chế men chuyển (ACEi)
  • Đối kháng thụ thể Angiotensin II (ARB)
  • C: Chẹn kênh calci (CCB): 
  • B: Chẹn beta (BB)
  • D: Lợi tiểu thiazide hoặc giống thiazide 

Điểm mới trong khuyến cáo điều trị năm 2021, VNHA/VSH cập nhật chiến lược điều trị tăng huyết áp theo hai hướng gồm điều trị thiết yếu và điều trị tối ưu. Điều trị thiết yếu với thuốc sẵn có, khởi trị sớm với phác đồ phối hợp liều thấp.

Tăng huyết áp đang đặt ra thách thức lớn trên toàn cầu. Chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp, mục tiêu và kế hoạch điều trị cần cá thể hoá theo từng người bệnh nhằm sớm duy trì HA mục tiêu ổn định. 

Tích cực điều trị sớm với phác đồ phối hợp, liệu trình đơn giản khi bệnh nhân được chẩn đoán mắc THA. Điều trị thiết yếu với các thuốc sẵn có và tối ưu với viên phối hợp liều cố định từ liều thấp đến liều thông thường với các nhóm thuốc đầu tay nhằm đảm bảo an toàn, tối ưu hoá và nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

Trần Quỳnh Nhi, Hà Trần Thảo Minh, Trần Bảo Minh Hiền

Cố vấn chuyên môn: PGS. TS. Võ Phùng Nguyên, Cố vấn trưởng Khoa Dược, đại học HUTECH

 

Tài liệu tham khảo

  1. Unger T, Borghi C, Charchar F, Khan NA, Poulter NR, Prabhakaran D, et al. 2020 International Society of Hypertension global hypertension practice guidelines. Journal of Hypertension [Internet]. 2020 Jun [cited 2022 May 5];38(6):982–1004. Available from: https://journals.lww.com/10.1097/HJH.0000000000002453
  2. Huỳnh Văn Minh, Phạm Gia Khải, Đặng Vạn Phước và cs. Khuyến cáo về chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp. Hội Tim mạch Việt Nam/ Phân Hội THA Việt Nam. 2021; 1-86