Các vấn đề nhà thuốc phải đối mặt khi kinh doanh

  • 09-06-2012 00:16 #1

    Là người đã có nhiều năm tham gia và điều hành trực tiếp nhà thuốc cộng đồng tôi xin chia sẻ với đồng nghiệp một số vấn đề nhà thuốc chúng ta phải đối mặt khi kinh doanh. Đó là:

    Lừa đảo, ăn vạ nhà thuốc: Giả danh thanh tra chuyên ngành Y tế, Thanh tra không đúng chức năng, Lừa đảo ăn cắp hàng và ăn vạ Chính sách giá cả của nhà thuốc Các vấn đề đối với các nhà thuốc phải thuê địa điểm kinh doanh

    Hiện tượng thuê bằng

    1. Các hình thức lừa đảo, ăn vạ nhà thuốc Nhà thuốc khi kinh doanh thường đối mặt với một số hình thức lừa đảo:

    1. Giả danh thanh tra.

    2. Thanh tra không đúng chức năng.
    3. Lừa đảo ăn cắp hàng và ăn vạ.
    1.1 Giả danh thanh tra chuyên ngành Y tế Đã xảy ra các vụ giả danh thanh tra chuyên ngành Y tế đến nhà thuốc dọa dẫm phạt và tống tiền. Để nhận diện “thanh tra” giả danh không khó vì các nhà thuốc thường tiếp xúc với cán bộ thanh tra chuyên ngành Y tế qua các kỳ tập huấn, đào tạo chuyên môn nên nói chung là đã biết nhau. Hơn nữa khi thanh tra, kiểm tra nhà thuốc theo pháp lệnh thanh tra, cán bộ thanh tra phải đeo thẻ và tự giới thiệu mình ở cấp nào, khi tiến hành công vụ bao giờ thanh tra chuyên ngành Y tế cũng đi hai người trở lên và chủ động giới thiệu hoặc đưa ra thẻ thanh tra. Nói chung cán bộ thanh tra chuyên ngành Y tế có tác phong và thái độ làm việc nghiêm túc và đúng mực.

    1.2 Thanh tra không đúng chức năng

    Đối với cán bộ thanh tra các ngành khác như quản lý thị trường, thuế nói chung phong cách làm việc cũng không khác. Tuy nhiên cũng đã xảy ra các vụ thi hành công vụ không đúng chức năng, không đúng thủ thục và quy định của luật thanh tra, cá biệt còn xảy ra tiêu cực gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh hợp pháp của nhà thuốc. Khi xảy ra các sự việc trên nhà thuốc cần bình tĩnh. Đặc biệt khi được yêu cầu làm việc nếu thấy thanh tra viên không xuất trình thẻ thanh tra hoặc quyết định thanh tra. Người chịu trách nhiệm của nhà thuốc có thể lịch sự yêu cầu họ xuất trình các giấy tờ liên quan và ghi chép lại: họ tên, số thẻ thanh tra, số quyết định thanh tra, người và cấp ký quyết định thanh tra, số lượng cán bộ. Khi nghi ngờ có thể báo cho công an.

    1.3 Lừa đảo ăn cắp hàng và ăn vạ

    1. Hành vi lừa đảo tại nhà thuốc thường liên quan đến mua số lượng lớn các thuốc hoặc hàng hóa đắt tiền, rồi tìm cách chiếm đoạt khồng trả tiền. Thủ đoạn thường là yêu cầu đưa ra các thuốc đắt tiền, để mua số lượng lớn, đòi xem thuốc mở bao gói rồi rút ruột. Hoặc xem xong gói vào rồi giả vờ không đủ tiền và tìm cách tráo một gói tương tự, đồng thời có đồng bọn đỗ xe máy ở cửa không tắt máy và chuồn cùng hàng đánh tráo được. Có kẻ còn dàn cảnh mua thuốc cấp cứu cần được ưu tiên, hoặc giả đánh nhau, cãi lộn khi xảy ra hành động tráo hàng. Đối phó với thủ đoạn này không khó chỉ cần cảnh giác khi có người lạ mua nhiều loại thuốc đắt tiền thì phải cảnh giác ngay. Không cho xem thuốc, chỉ đóng gói hàng vào túi của mình, quan trọng nhất khi đóng gói xong cất ngay vào quầy, chỉ giao hàng khi đã nhận đủ tiền. Nếu yêu cầu xem thuốc chỉ cho xem vỏ, không lấy nhiều loại thuốc cho xem cùng một lúc kể cả xem vỏ thuốc.
    Một thủ đoạn khác gian lận, lừa tiền: Hỏi mua hàng. Cầm tiền mệnh giá lớn giơ trước mặt người bán hành rồi đút nhanh vào túi. Khi nhận thuốc nói đã trả tiền rồi đòi trả lại tiền thừa. Đối phó với hành động cần có thói quen khi nhận tiền của khách nên nói to rõ ràng (viết thành thao tác trong SOP bán hàng): “tôi nhận của ông bà 500.000” và tờ giấy bạc đó để trong tủ nhưng ở trong quầy để khách nhìn thấy, nhưng không thò tay vào lấy được chỉ khi nào bán xong mới cất vào hộp tiền của nhà thuốc. Một hình thức khác: Đưa tiền có mệnh giá lớn để mua mặt hàng có giá trị nhỏ sau khi nhận tiền thừa trả lại, giả vờ không mua đòi lại tờ giấy bạc đã đưa. Đối phó khi trả lại tiền nói to rõ ràng (viết thành thao tác trong SOP bán hàng): “Ông bà đưa 500.000 mua hàng hết 45.000. Tôi trả ông bà 5.000 (đưa 5.000) là 50.000. Tôi trả thêm 50.000 (đưa 50.000) là đã trả 100.000 rồi nhé. Tôi trả thêm 400.000 (đưa 400.000) là đủ 500.000”.
    Ta nên đầu tư camera (thêm tác dụng ngăn chặn) gắn ở những vị trí chính, các camera phải ghi hình ở những vị trí sau: quầy thu tiền và lập hóa đơn, nơi giao hàng, mặt khách hàng đến mua thuốc.
    (1) Với các đối tượng khả nghi, nên bình tĩnh chủ động hẹn chúng quay lại vào thời điểm khác để có thời gian gọi công an đến can thiệp.

    2. Một số vụ ăn vạ nhà thuốc cũng đã xảy ra như vụ thuốc nhỏ mắt gây tai biến mù mắt ở một quận nội thành Hà nội vào những năm 90 của thế kỷ trước.

    2. Chính sách giá cả của nhà thuốc Phần này chỉ trình bày chính sách giá của nhà thuốc mà không đề cập đến các yếu tố chi phối giá thuốc trên thị trường nói chung. Thông thường giá thuốc nhà thuốc bán ra bằng giá mua cộng thêm 15% đến 20% (thặng số bán lẻ) tùy theo điều kiện kinh doanh, vùng miền mà có thay đổi. Cần chú ý không phải mọi mặt hàng đều áp dụng cứng nhắc mà phải có điều chỉnh linh hoạt. Có mặt hàng chỉ có lãi xuất rất thấp không quá 5% như các mặt hàng ngoại nhập đắt tiền, nhưng cũng có mặt hàng phải có tỷ lệ cao hơn lấy mặt hàng này bù mặt hàng khác để đạt được thặng số bán lẻ chung. Tỷ lệ đó phải thực hiện không mang tính đồng loạt. Nhiều nhà thuốc còn thực hiện với mặt hàng thông thường hoặc phổ biến bán ra rẻ hơn, nhưng những mặt hàng ít người biết và các đối thủ cạnh tranh không biết nơi khai thác thì bán giá cao hơn mức thặng số bán lẻ bình thường để bù lại mà vẫn được tiếng là bán rẻ. Đối với mặt hàng có lãi xuất ổn định nhưng gặp khi khan hàng bị đẩy giá mua cao hơn nhà thuốc phải giữ giá bán ra bằng cách hạ tỷ lệ hưởng lãi của mình. Ở các nhà thuốc có thuê nhân viên và người chủ (có thể là người dược sĩ hoặc không phải) không thể luôn kiểm soát mọi chi tiết, thường áp dụng khoán doanh số để gắn với quyền lợi người bán hàng. Đa phần là khoán một doanh số cụ thể đơn thuần cộng với phần vượt doanh số mà chưa gắn với lãi xuất thực tế của nhà thuốc. Bởi vậy nhân viên thường cố bán các mặt hàng có giá bán cao (nhưng lãi xuất thấp) kết quả là doanh số có thể cao nhưng lợi nhuận của nhà thuốc lại thấp. Đấy là chưa kể nếu không thực hiện tốt niêm yết giá và bán theo giá niêm yết sẽ có hiện tượng nhân viên tự nâng giá và chiếm đoạt phần chênh lệch dẫn đến giá thuốc bán ra cao hơn giá ấn định gây thiệt hại về kinh tế và uy tín cho nhà thuốc. Để thực hiện khoán có hiệu quả, ngoài doanh số phải khoán đến danh mục, nghĩa là mỗi loại hàng, nhóm hàng phải bán được theo doanh số quy định. Việc sử dụng các phần mềm tin học có thể tính chính xác lãi xuất thực từng ngày, từng mặt hàng để có thể khoán dựa trên lợi nhuận mang lại cho nhà thuốc chứ không đơn thuần là doanh số. Cách tính tỷ lệ 15% đến 20% là chưa kể đến tính chất cạnh tranh giữa các nhà thuốc gần nhau, giữa nhà thuốc lớn và các nhà thuốc nhỏ khi đó bài toán giá cả sẽ phức tạp hơn. Hiện tại ở nhiều nước nhà nước quy định thặng số bán lẻ cao nhất (giá trần nhà thuốc được bán) và để giữ được môi trường cạnh tranh lành mạnh các hiệp hội bán lẻ dược phẩm (toàn bộ các cơ sở bán lẻ phải tham gia, hiệp hội là cơ quan giám sát hành nghề và cấp chứng chỉ hành nghề) lại quy định thặng số bán lẻ thấp nhất (giá sàn nhà thuốc phải thực hiện) nhờ đó mà các nhà thuốc có thể chỉ cạnh tranh với nhau nhờ chất lượng dịnh vụ.

    3. Các vấn đề đối với các nhà thuốc phải thuê địa điểm kinh doanh

    Đây là vấn đề khá lớn với nhiều nhà thuốc, các dược sỹ cần chú ý một số điều sau:

    1. Khi thuê nhà phải làm hợp đồng chặt chẽ và có công chứng (để được luật pháp bênh vực khi có tranh chấp). Ðiều 492. đến điều 499 Bộ luật Dân sự 2005 Hình thức hợp đồng thuê không để ở: “thời hạn thuê từ sáu tháng trở lên thì phải có công chứng hoặc chứng thực và phải đăng ký”.

    2. Thường giá cả chỉ có thể đàm phán giữ trong một năm, sang năm thứ hai là phải điều chỉnh lên (tâm lý người có nhà cho thuê đa phần muốn tăng giá, đó là chưa kể yếu tố tăng của giá cả, mức lạm phát). Để hạn chế điều này có thể đàm phán với chủ nhà trả trước một vài năm đối với nơi đã kinh doanh hiệu quả. Với nhà thuốc mới mở nên qua một thời gian khi thấy kinh doanh ổn định, có lãi mới đặt vấn để trả trước.
    3. Thuê nhà ngoài việc chủ nhà thấy kinh doanh có hiệu quả đòi tăng giá, lấy lại nhà để kinh doanh, thậm chí còn có hiện tượng gia đình chủ nhà có khả năng đòi địa điểm để mở nhà thuốc (thuê bằng để bán hàng).
    4. Phải chuyển địa điểm kinh doanh là một vấn đề vô cùng phức tạp với các nhà thuốc, nhất là khi thực hiện GPP, phải tìm một địa điểm phù hợp tiêu chuẩn, đầu tư sửa chữa. Nếu chuyển gần thì cũng mất một thời gian gián đoạn, nếu xa thì mất khách quen. Đặc biệt, khi chuyển thì phải làm thủ tục đăng ký mới (trong các văn bản pháp luật chuyên ngành không có khái niệm nhà thuốc chuyển địa điểm).
    4. Hiện tượng thuê bằng Thuê bằng kinh doanh dược phẩm là hành vi bị nghiêm cấm trong thực hành nghề Dược tại Việt nam. Tuy nhiên xác định thế nào là thuê bằng là không thể. Do đó nên bỏ điều cấm này và cần tăng cường thanh tra, kiểm tra của thanh tra chuyên ngành Y tế. Do điều kiện kinh tế còn khó khăn thu nhập của dược sỹ còn thấp nên không tránh khỏi hiện tượng thuê bằng. Cũng có khi một dược sỹ có từ hai điểm bán thuốc trở lên nên phải “thuê” người phụ trách chuyên môn. Hiện tượng thuê bằng thường biến tướng dưới dạng hợp tác kinh doanh, thuê dược sỹ làm người phụ trách chuyên môn, hoặc dược sỹ thuê người đầu từ làm nhân viên, người thuê bằng thành nhân viên của nhà thuốc do dược sỹ phụ trách làm chủ. Các dược sỹ khi tham gia các hình thức này cần có hợp đồng hoặc bản thỏa thuận chặt chẽ và cũng nên có quyền tại cơ sở như quyền kiểm tra sổ sách, kiểm tra thực hiện quy chế …vv. Nên nhớ người phụ trách chuyên môn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động của cơ sở kể cả khi ủy quyền. ================================================== ================== (1) Phần gạch chân tôi có tham khảo tại diễn đàn này. Tuy nhiên cách đối phó tôi đề nghị phương án khác (đã đăng ý kiến của tôi ở phần thảo luận bài viết).

    Xin tham khảo: < [Chỉ có thành viên mới có thể nhìn thấy nội dung này. Nhấn vào đây để đăng ký…] >

    (2) Những bài viết post lên diễn đàn này tôi muốn đóng góp cho các đồng nghiệp tham khảo miễn phí. Nhưng xin lưu ý toàn bộ các phần post lên đều lấy từ cuốn: “SỔ TAY ĐÀO TẠO THỰC HÀNH TỐT NHÀ THUỐC“. Tôi đã được CỤC BẢN QUYỂN TÁC GIẢ BỘ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH cấp GIẤY CHỨNG NHẬN ĐĂNG KÝ QUYỀN TÁC GIẢ Số 2321/2011/QTG Ngày 24/08/2011. Nên ai muốn trích dẫn đều phải được sự đồng ý của tôi.

    Xin tham khảo: [Chỉ có thành viên mới có thể nhìn thấy nội dung này. Nhấn vào đây để đăng ký…] >

    Nội dung cuốn “SỔ TAY ĐÀO TẠO THỰC HÀNH TỐT NHÀ THUỐC” đã được tôi đóng góp đưa vào cuốn KỸ NĂNG GIAO TIẾP VÀ THỰC HÀNH TỐT TẠI NHÀ THUỐC Nhà xuất bản Giáo dục năm 2011. Chỉ đạo biên soạn Vụ Khoa học Đào tạo Bộ Y tế. Nhóm tác giả Lê Viết Hùng, Nguyễn Thanh Bình, Nguyễn Quang Việt. Bản quyền Vụ Khoa học Đào tạo Bộ Y tế.

    (3) Kính báo các đồng nghiệp! Tôi đặt vấn đề bản quyền ở đây vì được biết hiện nay trên mạng Internet có trang [Chỉ có thành viên mới có thể nhìn thấy nội dung này. Nhấn vào đây để đăng ký…] chuyên đạo văn. Tất cả những tài liệu hay của các diễn đàn, các bài báo hay đều bị trang này lấy cắp, người nào muốn tham khảo đều phải trả tiền. Nhân đây tôi cũng CẢNH BÁO NHỮNG NGƯỜI ĐIỀU HÀNH TRANG [Chỉ có thành viên mới có thể nhìn thấy nội dung này. Nhấn vào đây để đăng ký…] KHÔNG ĐƯỢC PHÉP LẤY BẤT CỨ PHẦN NÀO TRONG CÁC BÀI TÔI ĐÃ ĐƯA LÊN DIỄN ĐÀN NÀY KỂ CẢ CHẾ LẠI NHẰM THU LỜI BẤT CHÍNH.

    Lần sửa cuối bởi duocsyviet; 09-25-2012 lúc 20:14

  • 09-07-2012 20:51 #2

    Lần sửa cuối bởi duocsyviet; 09-16-2012 lúc 21:38

  • 09-09-2012 07:59 #3

    Khi nào anh Việt cần sửa lại bài đã post, thì chọn nút “sửa bài viết” sau đó chọn “Lưu” nhé, cám ơn anh đã đóng góp bài.

  • 09-16-2012 02:29 #4